LET OP!

Onderstaande informatie kan per ziekenhuis wat verschillen. Aan de informatie op deze pagina kunnen geen rechten ontleend worden.

Waarom naar een afdeling medische psychologie?
De psycholoog in een medische setting is deskundig op het gebied van het omgaan met lichamelijke klachten. Dit kan van alles zijn. Enkele voorbeelden:

Heeft uw zoon suikerziekte gekregen maar is hij bang voor die spuit en geeft dit veel spanning thuis?
Hebt u een hartinfarct gehad en merkt u dat u door spanningen op het werk of thuis meer klachten op de borst krijgt?
Hebt u geheugenklachten, maar de neuroloog kan niets bijzonders vinden?
Hebt u van uw gynaecoloog gehoord dat u geen kinderen kunt krijgen en voelt u zich daardoor depressief?
Is uw dochter zo dromerig/afwezig en heeft ze zo vaak buikpijn en hoofdpijn dat ze op school niet goed meekomt, maar de kinderarts kan niets afwijkends vinden?
Bent u veel moe of hebt u veel pijn en de specialist kan u niet goed helpen?
Hebt u eczeem en merkt u dat u steeds als u gespannen bent meer last hebt?
Hebt u kanker en merkt u dat u het allemaal niet goed kunt verwerken en voelt u zich daardoor zieker?
Bent u zo vaak gespannnen dat u veel migraine-aanvallen hebt en wilt u daar wat aan doen?

… allemaal voorbeelden van vragen waarmee u op de juiste plek bent bij een psycholoog in een ziekenhuis!

De verwijzing
U kunt alleen een afspraak maken bij de afdeling medische psychologie als u daarvoor een verwijzing hebt gekregen van uw behandelend specialist in het ziekenhuis. De specialist vraagt schriftelijk consult aan bij de afdeling Medische Psychologie (of Klinische Psychologie) van het eigen ziekenhuis. U kunt dus niet zelf een afspraak maken en ook niet verwezen worden door de huisarts. Bij de afdeling Klinische of Medische Psychologie komt u verschillende mensen tegen:

secretaresses;
klinisch psychologen (de specialist onder de psychologen), GZ-psychologen (gezondheidzorgpsychologen vergelijkbaar met ‘basisarts’), neuropsychologen, kinder- en jeugdpsychologen;
klinisch psychologen in opleiding die onder supervisie van de klinisch psycholoog onderzoeken en behandelingen uitvoeren;
GZ-psychologen in opleiding die onder supervisie van de klinisch psycholoog of GZ-psycholoog onderzoeken en behandelingen uitvoeren;
psychologisch assistenten of pedagogisch medewerkers die in opdracht van de psycholoog onderzoeken uitvoeren of bij een deel van de behandeling betrokken kunnen zijn.

Onderzoek of behandeling?
Soms vraagt de specialist een ‘psychologisch onderzoek’ of ‘neuropsychologische onderzoek aan. Soms wordt om begeleiding of behandeling gevraagd. Soms is de vraag niet zo duidelijk en kijkt u samen met de psycholoog tijdens een kennismakingsgesprek naar wat er precies gedaan kan worden. Mogelijkheden zijn onder andere:

Intake = De eerste kennismaking met de psycholoog. Dit gesprek wordt ook wel anamnese genoemd en duurt meestal drie kwartier. (Bij kinderen wordt dit gesprek met de ouders gedaan.) De psycholoog zal veel vragen hebben over uw klachten en proberen een zo goed mogelijk beeld te krijgen van wie u bent en hoe uw leven eruit ziet. Soms zal gevraagd worden of u uw klachten een tijd wilt opschrijven (registreren) zodat de psycholoog met u kan kijken wanneer de klachten precies erger worden en wanneer minder erg.
Neuropsychologisch onderzoek = een onderzoek naar de werking van de hersenen door middel van testen. Bijvoorbeeld: de neuroloog kan met foto’s van uw hersenen bekijken of er afwijkingen in de hersenen zijn, maar ziet niet hoe ernstig uw geheugenklachten of concentratieproblemen precies zijn. Met geheugen en concentratietesten kan heel eenvoudig en goed bekeken worden hoe uw geheugen en concentratie functioneert vergeleken met andere mannen of vrouwen van uw leeftijd.
Psychologisch onderzoek/persoonlijkheidsonderzoek = een onderzoek dat uit veel verschillende onderdelen kan zijn samengesteld en in zijn geheel een beeld probeert te maken van wie u bent. Deze testen bestaan vaak uit vragenlijsten die schriftelijk of per computer aan u worden voorgelegd. Met de vragenlijsten probeert de psycholoog een indruk te krijgen van hoe u over uzelf en uw omgeving denkt, wat voor gevoelens u hebt en hoe u zoal reageert.
Ontwikkelingsonderzoek = een onderzoek bij kinderen om te kijken of er sprake is van een achterstand in de ontwikkeling. Dit onderzoek gebeurt terwijl het kind “speelt” en is vaak een gezellige gebeurtenis.
Observatie = een wijze van informatie verzamelen waarbij de psycholoog vooral goed kijkt wat er precies gedaan wordt en hoe men op elkaar reageert. Dit observeren wordt vaak gedaan als het gaat om kinderen of gezinnen. Dit kan gebeuren in de spelkamer, een therapiekamer of op de afdeling waar de patiënt is opgenomen.

Behandeling
Behandeling bij een psycholoog in het ziekenhuis is meestal kort en gericht op direct aanpakken van het probleem. Een gemiddelde behandeling zou zo’n 5 tot 15 sessies kunnen duren. Als een langere behandeling nodig is zal meestal verwezen worden naar een psycholoog buiten het ziekenhuis, maar als de psychologische behandeling sterk te maken heeft met een chronische ziekte kan er voor gekozen worden dit toch in het ziekenhuis te doen. Behandeling kan met u alleen gedaan worden, samen met uw partner of met het gezin als daar aanleiding voor is. U kunt ook een groepsbehandeling aangeboden krijgen. U krijgt dan niet alleen belangrijke informatie, adviezen en hulp bij het toepassen daarvan. In een groep speelt het lotgenotencontact een belangrijke rol.

Als u samen met uw psycholoog ontdekt heeft wat verbetering zou kunnen geven is dat vaak nog niet zo gemakkelijk gedaan. Aviezen en verandering aanbrengen in hoe u met de dingen omgaat vraagt tijd, begeleiding en oefening. Uw psycholoog helpt u als een coach hoe u de nieuwe richtlijnen in uw leven kunt toepassen en wat en hoe u daarvoor moet veranderen. Geregeld komt het voor dat de psycholoog huiswerkopdrachten geeft om de adviezen in te oefenen. U kunt de psycholoog zien als een tijdelijke richtingaanwijzer. Uiteindelijk moet u het zelf doen.

Er kunnen bij de behandeling ontspannings- of ademhalingstechnieken worden aangeleerd die u moet oefenen.
Terug naar de specialist
De medisch psycholoog brengt de specialist die u verwezen heeft op de hoogte wat de uitslag van het onderzoek is, wat de conclusie en het advies is of hoe de behandeling verloopt.

Soms kan een specialist aanvullend onderzoek inzetten als het psychologisch onderzoek daar aanleiding voor heeft gegeven. Wanneer er bijvoorbeeld forse geheugenproblemen zijn aangetoond tijdens een neuropsychologisch onderzoek, kan de neuroloog alsnog besluiten verder hersenonderzoek te doen.