Feuilleton: Hoe zie jij dat? – Vakantiegevoel
Jeanette van Dongen-Melman is klinisch psycholoog-psychotherapeut en wetenschapper.
Hoe verleng jij jouw vakantie?
We zijn er zo zoetjes aan allemaal wel een beetje aan toe: vakantie. Vooral wanneer het weer zonnig is, kunnen we ineens verlangen naar die heerlijke tijd die voor ons ligt: even helemaal niets, even geen stress, even niets moeten. We dromen van wat we allemaal gaan doen, zien en beleven. Soms ver weg, soms dichtbij. Soms alleen of met z’n tweeën, soms met een hele groep. Iedereen heeft ontspanning nodig. Ook jij. Want je accu opladen, kan alleen wanneer de spanning eraf is. Maar voor die tijd…. misschien nog even niet aan denken.
Of misschien wel, want hoe doe je dat eigenlijk als medisch psycholoog ‘op vakantie gaan’? Blijft het werk in je hoofd zitten, vooral als niet alles af is? Werk je tot het laatst door, zet je nog een tandje bij en voer je het tempo nog even op door psychologische rapporten en brieven af te maken, het elektronisch patiëntendossier bij te werken, patiënten ‘warm’ over te dragen aan je collega’s, met opleidelingen een routekaart uit te stippelen en dan nog de andere administratie er achter aan. Maar wat met je patiënten zelf?
Wanneer het om de verbinding tussen jou en je patiënt gaat, dan raakt dat ook jezelf. Misschien denk je na over hoe je ervoor kunt zorgen dat zij zo min mogelijk ‘last’ hebben van jouw vakantie. Of over hoe je de verbinding tussen jullie kunt vasthouden. Over hoe om te gaan met kwetsbare patiënten die chronisch of levensbedreigend ziek zijn en met wie de opgebouwde band nog onvoldoende stevig is. En over patiënten waarmee je al een lange weg hebt afgelegd en die ernstig lijden, terwijl jij op het Meer van Génève met een cocktail in een bootje dobbert. Dat voelt ongemakkelijk.
Niets menselijks is ons vreemd. Al die gevoelens (her)kennen we bij onszelf en bij onze patiënten. We weten ook dat ongemakkelijke gevoelens stress geven en weinig vakantie gevoel. Hoe meer stress, hoe korter onze vakantie dan effectief duurt. Terwijl we die vakantie juist zo nodig hebben; want we móeten immers opladen (aaiiii; nog meer stress). Een volle accu is niet alleen goed voor jou, maar ook voor jouw patiënt. Eigenlijk gaat het dus om: hoe ga je om met de dingen in het leven. Als medisch psycholoog en als mens. Verfrissend om een andere insteek te lezen over het omgaan met stress, namelijk het overbekende ‘veranderen’ (van jezelf en/of de omgeving), ‘klagen’ (zodat ook erkenning kan worden gegeven) en ‘verdragen’.1 Vooral die laatste vond ik interessant. Want vragen we dat ook niet aan onze patiënten?
Vakantie én stress. Dat is geen gelukkige combinatie. Voor ieder een puzzel hoe daar mee om te gaan. Maar vele wegen leiden naar Rome. Ik ben dan ook benieuwd wat jij doet om je vakantie voor je te laten werken. Hoe laat jij ‘m wat ‘langer’ duren? (Graag je reactie op LinkedIn of naar pr@lvmp.nl).
Referentie:
- Van Oenen FJ. Verdragen. Over de hulp helpt-mythe. Boom, 2025. ISBN: 978-90-2446-843-0.