U bevindt zich hier: / / Feuilleton: ‘Hoe zie jij dat?’ – Zorgelijke zomer

Feuilleton: ‘Hoe zie jij dat?’ – Zorgelijke zomer

Jeanette van Dongen-Melman is klinisch psycholoog-psychotherapeut en wetenschapper.

Zorgelijke zomer 

Alhoewel veel medisch psychologen best aan een zonnige, zwoele zomer toe zijn, vrees ik dat het zomerweer voortijdig is omgeslagen. Niet buiten, maar in de zorg. Er is namelijk een zorgelijke zomer in aantocht. Misschien haal je over dit onderwerp je schouders niet meer op. We horen immers al jaren dat de zorgkosten uit de hand lopen en dat er een personeelstekort is. In vakjargon noemen we dat habituatie. In gewoon Nederlands: je hoort het nog wel, maar het komt niet meer binnen. Maar een recente uitspraak van de Minister van Langdurige Zorg bleef hangen omdat ‘ie’ ronduit zorgwekkend is. Waar gaat het over? Zorgkosten. Misschien denk je: daar gaan we weer, dit is niet voor mij. Toch maar even verder lezen, want de gevolgen kunnen dichterbij komen dan je denkt.

De zorgkosten lopen op door toenemende zorgvraag en vergrijzing. En al jaren lopen die kosten verder op door zorgfraude.1 Tot voor kort hoorde ik hier vrijwel niemand over: de circa 10 miljard (10.000.000.000 euro) die jaarlijks verloren gaat door zorgfraude.2 In 10 jaar tijd is dat toch zo’n slordige 100 miljard euro; daar kun je mooie dingen van doen. Dat wil de minister nu eindelijk gaan aanpakken. Maar een belangrijke oplossing voor de problemen in de zorg moet volgens haar en vele anderen toch gaan komen van digitalisering. Vastgelegd in het Integraal Zorgakkoord. En als we dan toch gaan digitaliseren, laten we dan beginnen waar de winst voor het oprapen ligt: de regeldruk. Zorgprofessionals besteden overmatig veel van hun kostbare tijd aan registreren, aanvinken, rapporteren, enzovoort, enzovoort. Schattingen lopen op tot 40%. Als we daar eens wat slimmer mee omgaan, winnen we tijd, geld, werkplezier én personeel.

Voor problemen in de zorg willen we met digitalisering ‘slimme oplossingen’. Op zichzelf is daar weinig mis mee. Maar digitalisering is geen doel op zich. Het succes staat of valt met de kwaliteit van uitvoering én de validiteit. En daar wringt het. In de huisartsenzorg zien we inmiddels voorbeelden van digitale triagesystemen die bepalen of iemand wel of geen afspraak kan maken met een arts.3 Huisartsen hebben hier stevige kritiek op. We weten dat triage complexe afwegingen vergt. Juist de deskundigheid van goed opgeleide professionals maakt daarin het verschil. Wanneer die professionele beoordeling wordt vervangen door onvoldoende gevalideerde digitale processen, ontstaan er enorme risico’s voor patiënten én voor de kwaliteit van zorg. Het punt van de huisartsen is meer dan duidelijk.

En toen werd het interessant. Want de reactie vanuit de minister kwam er kort gezegd op neer dat digitalisering nu eenmaal onderdeel is van de gemaakte afspraken in het Integraal Zorg akkoord. Wat mij vooral zorgen baart, is de boodschap die daarvan uitgaat. Als digitalisering een beleidsdoel wordt dat zwaarder weegt dan professionele normen en juridische kaders, waar ligt dan de grens? Want als bezwaren over kwaliteit van zorg, risico’s voor patiënten en wettelijke regels niet voldoende zijn om op de rem te trappen, wat dan wel?

En wat betekent dat voor ons als medisch psychologen? Hoe verhouden wij ons tot de toenemende digitalisering van de zorg? Gaan wij ook steeds meer inzetten op digitale triage en digitale zorg? Waar ligt voor ons de grens? Wat vinden wij van technologie die soms veel kan, maar lang niet alles begrijpt? Welke concessies zijn wij bereid te doen als digitalisering een doel op zichzelf wordt? Welke vormen van zorg vinden we kennelijk belangrijk genoeg om door professionals te laten uitvoeren en welke niet meer? Heb je straks nog een BIG-registratie nodig of volstaat een goed werkende wifi-verbinding?

En hoe kijken wij naar het verweer van de huisartsen? Zijn zij roependen in de woestijn, of signaleren zij een ontwikkeling die ons allemaal aangaat? In de woestijn is de zomer een risicovolle periode. Wordt het geen tijd om onze medische maatjes op te zoeken? Want als er een zorgelijke zomer aankomt, kun je beter samen onder een parasol zitten dan alleen onder een algoritme.(Graag je reactie op LinkedIn of naar pr@lvmp.nl)

Referenties:

Intellectuele eigendomsrechten

Onze website bevat onderdelen waarop intellectuele eigendomsrechten van de LVMP en van derden rusten.

Zo zijn artikelen, teksten, foto’s en de overige grafische vormgeving van onze website auteursrechtelijk beschermd.

Het is niet toegestaan om deze documenten zonder bronvermelding te verspreiden of te wijzigen.

Relevante websites