Interview met Merijn van de Laar, slaapwetenschapper

Interview met Merijn van de Laar, GZ-psycholoog en slaapwetenschapper. Hij gepromoveerd op de behandeling van slapeloosheid en met ruime ervaring in de gedragstherapeutische behandeling van slaapproblemen.

Hoe ben je enthousiast geworden voor de slaap en in dit vakgebied terecht gekomen?
“Ik was zelf altijd al geïnteresseerd in de neuropsychologie en evolutiepsychologie. Na mijn GZ- opleiding bij het Catharina ziekenhuis ontstond er een vacature bij Kempenhaeghe Centrum voor Slaapgeneeskunde waar een promotietraject aan gekoppeld was en daarin kon ik mijn ei kwijt. Het mooie van slaap is dat het ergens ongrijpbaar is maar ook ergens heel logisch of het wel of niet goed gaat met dit belangrijke aspect van ons leven, vooral als je het vanuit evolutionair oogpunt bekijkt. Toen ik zelf last kreeg van chronische slapeloosheid ondervond ik aan den lijve hoe je slaapprobleem een gevolg kan zijn van een disbalans en hoe onnatuurlijk onze coping vaak is door alle slaapmythes waar onze maatschappij van doorspekt is. Na mijn promotietraject rondom de behandeling van slapeloosheid besloot ik dan ook om meer te doen rondom voorlichting en training. Ik merkte onder andere dat behandelaars in de Ggz ermee worstelden om mensen met slapeloosheid goede begeleiding te geven, terwijl de basics van deze begeleiding relatief eenvoudig zijn. Daar liggen nog steeds mooie kansen. Inmiddels geef ik onder andere les aan POH Ggz, apothekers, huisartsen, overige medisch specialisten, verpleegkundigen en fysiotherapeuten en dat doe ik nog steeds met veel plezier!”

Wat adviseer je mensen rondom de herfst en het verzetten van de tijd?
“Rondom de herfst is het extra belangrijk om voldoende licht te krijgen. Onze biologische klok doet het goed op het krijgen van voldoende licht overdag en veel minder licht in de avond. Daarnaast is beweging belangrijk. Slaap is herstel van o.a. fysieke activiteit dus meer bewegen is goed om dat herstelmechanisme in gang te zetten. Het verzetten van de klok zou ik me vooral niet teveel zorgen om maken. Het gaat hier tenslotte maar om een verschuiving van een uur.”

Hoe kunnen we slaap zo goed mogelijk mee behandelen tijdens een psychologische behandeling?
“Het begint eerst bij het zien van slaap als apart aan te pakken probleem. Het oude “als de depressie weg is, zal de slaap ook wel verbeteren” blijkt in de praktijk vaak niet op te gaan. Gedragstherapeutische technieken als slaaprestrictie zijn goed om in een vroeg stadium van de behandeling al mee te nemen. We weten inmiddels dat behandelen van de slapeloosheid niet alleen goed is voor de slaap maar ook de eventuele bijkomende psychische problemen sneller in ernst laat verminderen.”

Wat zijn (de laatste nieuwe) inzichten over slaap, die wij medisch psychologen allemaal moeten weten?
“Een belangrijk nieuw inzicht is dat het verkorten van de bedtijden door middel van slaaprestrictie net zo effectief lijkt te zijn als een volledige cognitieve gedragstherapie. Het is daarom van groot belang dat iedere psycholoog die techniek in zijn of haar gereedschapskist heeft zitten. Natuurlijk werkt het niet bij iedereen, maar bij ruim 80 procent van de mensen in mijn promotieonderzoek was er na een follow-up van drie maanden na de behandeling geen sprake meer van chronische slapeloosheid. Bij mensen met co-morbide psychische problemen als depressie of angststoornis blijft het ook nog steeds een hele succesvolle behandeling.”